Identiteit Maasbree 1     Identiteit Maasbree 2     Identiteit Maasbree 3

Maasbree, een van de elf kernen van de gemeente Peel en Maas, is een compact en goed ontsloten dorp. Het dorp ligt op een oud bouwlandcomplex met het vroegere Maasdal (Dubbroek) pal ten oosten van de kern. De kern van het dorp is als bebouwingslint ontstaan langs de Dorpstraat. Oorspronkelijk was er sprake van twee linten die parallel aan elkaar liepen, namelijk de Dorpstraat en de Korte en Lange Heide. De Korte en Lange Heide zijn een lint gebleven met boerderijen en kleine buurtschappen. De omgeving van Maasbree is een landelijke mix van agrarische bedrijvigheid en natuur- en cultuurlandschappen.

Maasbree laat zich typeren als een ‘woon-leefdorp’, met voldoende basisvoorzieningen en een sterk verenigingsleven. In een woon-leefdorp staan kwaliteiten van het woon- en leefklimaat voor eigen inwoners centraal, en niet economische activiteiten of betekenis voor de grotere regio. Hoewel er sprake is van vergrijzing en ontgroening, zal het inwoneraantal van Maasbree komende jaren naar verwachting op hetzelfde niveau blijven. Doordat Maasbree goed bereikbaar is en beschikt over een aangenaam woon- en leefklimaat, oefent het dorp aantrekkingskracht uit als woon-leefdorp voor mensen die elders in de regio werken. Maasbree heeft momenteel nog voldoende uitbreidingsmogelijkheden om demografische ontwikkelingen op te kunnen vangen. Denk aan Dörperfeld, In den Bosch 2 en Meuleveld.

Het profiel van Maasbree is dat van een ‘gewoon dorp’, met een kenmerkende ‘Britse bescheidenheid’ en een enigszins gesloten karakter. Burenhulp en naoberschap versterken het wij-gevoel. De gemiddelde inwoner van Maasbree is bereid om iets voor de ander te doen, maar zal niet gauw om hulp vragen. Bovendien lijkt het er soms op dat er ‘meerdere Maasbree-identiteiten’ zijn: groepjes inwoners die elkaar goed kennen, zullen niet gauw contacten leggen met andere inwoners van het dorp. Behoedzaamheid en een afwachtende houding horen bij de Maasbreese identiteit. Een besef van urgentie om toekomstige ontwikkelingen die op het dorp afkomen actief te beïnvloeden, is nog niet sterk ontwikkeld. Wellicht is Maasbree in het verleden te zeer ‘verwend’ geweest, en moeten inwoners wennen aan het idee dat het sturen op eigen kracht een onafwendbare ontwikkeling is. Die afwachtende houding kan een belemmering zijn in tijden dat een actieve houding van het dorp gewenst is om veranderingen in omgeving en samenleving een goede plek te geven in het dorp. Om bestaande kwaliteiten van de lokale samenleving te behouden en wellicht zelfs te verbeteren en naar eigen hand te zetten, ligt hier wel een uitdaging voor inwoners om gezamenlijk de schouders te zetten onder de versterking van het Maasbreese woon- en leefklimaat.

Het spanningsveld tussen een ‘gewoon dorp willen zijn’ en actief vorm geven aan de toekomst van het eigen dorp is terug te vinden in het verenigingsleven. Maasbree kent een sterk en gevarieerd verenigingsleven en is bekend om de organisatie van een aantal grote dorpsevenementen, zoals ossefeesten, kindervakantiewerk en kermis. Het Maf is een bekend ontmoetingscentrum voor jongeren uit Maasbree en omgeving met talloze muzikale evenementen en jongereninitiatieven. In het verleden werd ’t Maf wel eens ‘het Paradiso van het Zuiden’ genoemd. Verenigingsleven en dorpsevenementen leveren een sterke bijdrage aan het wij-gevoel in Maasbree en aan de Maasbreese identiteit. Tegelijkertijd zijn de verenigingen erg op zichzelf gericht, komen maar moeizaam tot onderlinge samenwerking, en hebben moeite met vernieuwingen. De vraag is of in de toekomst samenwerking en clustering van verenigingen niet een absolute voorwaarde is om de huidige kracht van verenigingen te blijven behouden. Een goed voorbeeld is de groeiende samenwerking van sportverenigingen in de stichting Bree.

Hetzelfde spanningsveld geldt voor welzijn en zorg. De betekenis van het naoberschap zou zo maar kunnen verdwijnen door toenemende individualisering van mensen en gezinnen. Dat maakt een herbezinning van wat naoberschap op wijk- en dorpsniveau betekent, noodzakelijk. Ook hier geldt dat er een toenemende inzet van inwoners gevraagd wordt. De uitdaging is om het goede wij-gevoel dat Maasbree kenmerkt, te behouden en geschikt te maken om de toekomstige uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn, zorg en leefbaarheid aan te kunnen. Samenwerking tussen organisaties die zich met welzijn en zorg bezig houden, is daarvoor een vereiste. ‘Brits op eigen kracht’ zou ook hier een passend motto kunnen zijn.

Bij de versterking van de identiteit van Maasbree verdient de kern – het hart van Maasbree – speciale aandacht. Door de langgerekte lintbebouwing heeft Maasbree niet een echte dorpskern waar het dorpsleven zich concentreert. De winkels liggen verspreid in de Dorpstraat en de Pastoor Leursstraat en ook de horeca ligt op diverse plekken. Deze verspreide ligging hoeft dit geen probleem te zijn voor een leefbare kern. Door de herinrichting van de dorpskern kan met name het Kennedyplein een verbindende factor worden voor de dorpskern. Rondom dit plein is plek voor sociaal-maatschappelijke voorzieningen. Het plein zelf leent zich voor versterking van de ontmoetingsfunctie.  Verwacht mag worden dat er in de toekomst geen sprake zal zijn van groei van detailhandel in de dorpskern, en dat het streven er op gericht dient te zijn om huidige voorzieningen die voorzien in basisbehoeften van ‘eten, drinken, kleden en wonen’, te handhaven.

Naast de vitalisering van de dorpskern is een opknapbeurt van de zuidelijke woonwijken van Maasbree en van het gebied Achter de Hoven gewenst. Door de compacte bebouwing is er in deze naoorlogse wijken weinig ruimte voor groenvoorzieningen en ontmoetingsplekken en is er sprake van toegenomen parkeerdruk. Om de identiteit van gezond en aantrekkelijk woon-leefdorp overeind te houden is extra aandacht voor deze wijken gewenst.

Het buitengebied van Maasbree wordt gekenmerkt door een combinatie van ondernemende agrarische en tuinbouwbedrijven en schitterende natuurgebieden. Het Maasbreese landschap is uniek vanwege de afwisseling van natuur en landschapsgebieden met een afwisselend open landbouwgebied. Hier liggen zowel kansen voor ondernemers als ook voor recreanten en natuurliefhebbers. Vraag is of Maasbree er in slaagt om de belangen van agrarische ondernemers en natuurliefhebbers op een goede constructieve manier met elkaar te verbinden en te verenigen. De natuurgebieden Asbroek en Dubbroek, de onvoltooide Noordervaart en het veelal cultuurhistorische wegenpatroon bieden veel kansen voor fietstochten, recreatie en wandelevenementen, terwijl de grove tuinbouw en de kassen zorgen voor handel en werkgelegenheid. Voor de recreatie zijn ook de toeristische mogelijkheden van Breebronne, minicampings, groepsaccommodaties en andere recreatieterreinen van groot belang. Hoewel de belangen van de agrarische sector en natuur en recreatie niet altijd parallel lopen, is er over en weer bereidheid om te zoeken naar mogelijkheden die het buitengebied voor iedereen aantrekkelijk maken. Een probleem dat met name opgepakt moet worden is de kwaliteit van niet meer in gebruik zijnde agrarische bebouwing.

Veel arbeidsmigranten vinden een baan in de land- en tuinbouw. Zij wonen momenteel meestal buiten de kern. Interessant is de vraag of zij zelf op termijn onderdeel willen uitmaken van de dorpskern, zeker wanneer zij langer in Nederland verblijven, en of het niet wenselijk is dat dit inderdaad gebeurt. Met andere woorden: is het wel een goede zaak dat arbeidsmigranten in zulke grote aantallen ver buiten de dorpskern wonen?

Het bedrijventerrein van Maasbree biedt ruimte aan logistieke bedrijven en lokale, middelgrote of kleinere bedrijven en heeft een gemengd karakter. De ondernemers kennen elkaar en voelen zich thuis in Maasbree. Er is voldoende ruimte voor vestiging van kleinschalige ondernemersinitiatieven. Verbetering van bereikbaarheid van het bedrijventerrein is wel een aandachtspunt. Ook entree en uitstraling van het bedrijventerrein vragen extra aandacht.

Bij het onderwerp identiteit past ook een opmerking over het cultureel erfgoed van Maasbree. Het dorp telt een aantal waardevolle elementen, zoals het Klooster, Huis Van de Loo en talloze wegkapellen en kruisen. In combinatie met een vriendelijk ingericht dorpscentrum, de kenmerkende lintbebouwing, en aanwezige natuur- en cultuurlandschappen rondom Maasbree, vormt dit cultureel erfgoed een waardevolle aanvulling op de Maasbreese identiteit als woon-leefdorp.

Maasbree als woon-leefdorp moet het niet hebben van ambitieuze, niet-realistische groeiplannen, maar ontleent haar kracht aan kroonjuwelen die het dorp kenmerken. Dat zijn niet alleen fysieke kroonjuwelen, maar vooral ook immateriële parels, zoals verenigingsleven, wij-gevoel, betrokkenheid van inwoners op elkaar en samen kunnen feesten. Een verdere uitbouw van deze identiteit zal vooral moeten starten op plekken ‘waar mensen zijn’, dus in buurten, en sociaal-maatschappelijke en sportvoorzieningen waar Maasbree er al een heleboel van heeft. Een ‘gewoon dorp’, maar met veel eigen kracht, waar alle inwoners trots op zijn.